CT-23
Tấm Cám

Minh Họa: Ngô Mạnh Lân
Trường Thánh Tôma Thiện
Giáo Xứ Thánh Giuse
1902 S. Beltline Road
Grand Prairie, Texas 75051
www.tomathien.org

Một hôm dì ghẻ đưa cho Tấm và
Cám mỗi đứa một cái giỏ và nói:
–

Ngày xưa ở một
vùng nọ có một cô
bé tên Tấm. Mẹ
mất sớm Tấm ở
với dì ghẻ, suốt
ngày Tấm phải đi
chăn trâu, gánh
nước, vớt bèo cho
lợn, đêm thì giã
gạo đến khuya.
Cuộc sống của
Tấm thật cực nhọc
vất vả.

Mùa nước đã đến rồi, đứa nào
hớt được đầy giỏ tép thì tết này
tao cho yếm mới.

Tấm quen làm việc nên lội một
chốc đã hớt được đầy giỏ tép. Cám
chỉ quen chơi, hớt được vài con lại
lên bờ ngồi nghỉ. Cám thấy Tấm đã
hớt được đầy giỏ tép liền nghĩ ra
mẹo ác. Cám bảo:
–

Tóc chị Tấm lấm bùn nhiều quá.
Chị phải xuống ao gội cho sạch
kẻo về mẹ chửi đứa ở bẩn.

Tấm thật thà nghe xong liền lội
xuống ngòi nước gội đầu. Ở trên
bờ Cám trút hết giỏ tép của Tấm
vào giỏ của mình rồi lén bỏ về
trước.

Ngược lại, Cám là con của dì ghẻ nên được chiều
chuộng, nhởn nhơ rong chơi suốt ngày. Đến chập tối đã
lên giường đi ngủ.
1

2

Gội đầu xong
trở lên bờ, Tấm thấy
cái giỏ không và không
thấy Cám đâu. Tấm biết
ngay là Cám đã trút hết
tép của mình liền thút thít
khóc. Bỗng có bụt hiện
lên bảo Tấm:
–

Trong giỏ của con còn
một con cá bống. Con
đem cá bống về thả vào
giếng nước, thế là con
có bạn. Hằng ngày, cứ
đến bữa ăn, con rắc
mấy hạt cơm xuống
giếng và nói: “Bống
bống! Bang bang! Lên
ăn cơm vàng cơm bạc
nhà ta!”

Về nhà Tấm làm theo lời bụt dặn. Mỗi lần Tấm cho bống ăn, bống
ngoe ngoảy đuôi tỏ vẻ mừng rỡ lắm.
Không ngờ, mẹ con Cám cứ rình rập. Rồi một hôm mẹ Cám bảo:
–

Con Tấm ăn cắp gì của nhà ta mà hôm nào cơm nước xong nó
cũng ra giếng.

Cám mách:
Nói xong rồi bụt biến mất.

–

3

Con cứ thấy gọi “Bống bống! Bang bang!..” là có một con cá
bống to nổi lên mặt giếng. Cá bống to làm thịt ăn được đấy mẹ
ạ!
4

Như thường lệ, đến bữa
Tấm lại thả cơm gọi
bống lên ăn. Gọi mãi
không thấy bống nổi
lên, Tấm lại khóc rồi bụt
hiện ra nói:
–

Con đi vắng, mẹ con
nhà Cám ở nhà nướng
thịt bống ăn rồi. Con ra
sau vườn nhặt những
xương bống trong đống
rác bỏ vào bốn cái hũ,
chôn dưới bốn chân
giường, thế là bống vẫn
ở bên con.

Rồi Tấm làm theo lời bụt
dặn.

Hôm sau, mẹ Cám gọi Tấm đến và nói:
–

Chăn trâu đồng gần, trâu ăn lúa thì làng bắt vạ. Hôm nay con
dắt trâu xuống đồng xa, chiều tối hãy về.

Ở nhà mẹ con Cám đem cái rổ to ra giếng gọi: “Bống bống! Bang
bang! Lên ăn cơm vàng cơm bạc…” Cá bống đỏ hồng nổi lên, mẹ
con Cám lấy rổ xúc bống đem về mổ rồi nướng thịt ăn, xương vứt
ra đống rác.
5

6

Tấm lại khóc rồi bụt lại
hiện lên nói:
Năm ấy kinh thành
mở hội, mẹ con Cám
may quần áo mới sắm sửa
đi hội. Mẹ Cám không
muốn cho Tấm đi nên tìm kế
bắt Tấm ở nhà. Bà nói
với Tấm:
–

Có hai đấu thóc lẫn gạo, con nhặt
thóc ra thóc, gạo ra gạo cho sạch sẽ.
Nhặt xong thì cho đi hội.
Mẹ con Cám đi rồi, Tấm nhìn đấu
thóc lẫn gạo làm sao mà nhặt sạch
được. Tấm tủi thân rơm rớm
nước mắt, bỗng dưng bụt lại
hiện ra nói:
–

–

Bạn bống sẽ giúp con!
Con mang những hũ
xương bống ở chân
giường ra đây.

Bụt vừa nói xong thì tất cả hũ
xương đó biến thành
quần áo, yếm, thắt lưng,
giầy cườm… và cả một
con ngựa hồng hí một tiếng cất
vó như giục Tấm đi. Trong chốc
lát Tấm trở thành một cô tiên
ngồi trên lưng ngựa đến nơi
trảy hội. Đi một quãng qua
suối, một chiếc giầy cườm
của Tấm bị rơi xuống
suối trôi đi mất.

Con đem đấu gao ra sân,
ta cho chim sẻ xuống
nhặt hộ con.

Chỉ một loáng đàn sẻ đã nhặt sạch sẽ. Tấm ra vại nước soi mặt
thấy xống áo thế này thì đi hội làm sao.
7

8

Mặc dù bị rơi một chiếc
giầy, nhưng Tấm vẫn đến
xem hội.
Voi, ngựa và kiệu rộn ràng,
nhà vua và quan quân đi
trảy hội tấp nập. Ngồi
trên kiệu vua nhìn thấy
một chiếc giầy cườm
xinh xắn, lóng lánh trôi
trên mặt nước. Vua
sai quân lính vớt giầy
lên rồi truyền lệnh:
“Người nào đi vừa chiếc
giầy sẽ được kén vào
cung vua.”

Thế là cả đám hội thêm nao nức vì có cuộc thi ướm giầy. Người
người xôn xao, trong đó có mẹ con Cám. Lúc Tấm vào thử giầy,
mẹ con Cám ngạc nhiên vì trông Tấm lộng lẫy, xinh đẹp như một
nàng tiên.
Tấm đi giầy vừa khít. Tấm lại rút trong bọc áo chiếc giầy còn lại,
đôi giầy cườm đẹp lạ lùng. Thế là nhà vua đã kén được hoàng hậu.
Chiêng trống nổi lên, các cung tần, thị nữ đỡ Tấm lên kiệu để về
cung Vua.

9

Mẹ con Cám cũng đứng xem cảnh huy hoàng của Tấm tỏ vẻ ghen
tức.
10

Sống với vua nhưng
Tấm luôn nhớ đến ngày
giỗ bố mẹ. Năm ấy,
đúng ngày giỗ cha,
Tấm xin phép vua được
về làm giỗ.
Mẹ con Cám mừng rỡ,
đon đả nhưng trong
bụng vẫn có ý hãm hại
Tấm. Mẹ Cám bảo
Tấm:
–

Hôm nay là ngày
giỗ cha con, để tỏ
lòng hiếu nghĩa với
cha, con trèo lên
cây cau hái một
buồng cau to nhất
để cúng.

Tấm chết hóa thành
chim vàng anh, bay
vào cung vua nhởn
nhơ khắp nơi hót cho
vua nghe. Còn vua, từ
khi vợ mất sinh buồn
chán chỉ tha thẩn
chơi với vàng anh,
nghe vàng anh hót như
là tiếng trò chuyện của
Tấm ở đâu đây. Vua
nhìn vàng anh nói:
“Vàng ảnh vàng anh,
Có phải vợ anh
Thì chui tay áo.”
Vua nói dứt lời, vàng
anh chui ngay vào
tay áo vua.
Có hôm vàng anh ra
vườn thấy Cám đang
phơi quần áo của vua,
vàng anh lại hót:
“Phơi áo chồng tao
Phơi cao phơi sào
Chớ phơi bờ rào
Rách áo chồng tao.”

Tấm thoăn thoắt trèo lên cây, ở dưới hai mẹ con Cám dùng dao
chặt, cây đổ. Sau khi Tấm chết, mẹ Cám lấy quần áo của Tấm mặc
cho Cám, và hai mẹ con vào cung vua xin vua cho phép Cám được
hầu hạ vua thay chị.
11

12

Cám về kể với mẹ. Mẹ Cám nói:
–

Nó đấy, con ma nó đấy! Đập chết mà ăn
thịt.

Một lần kia, vua đi săn vắng nhà. Cám thấy
vàng anh đậu ở cành trúc. Cám dùng phất trần
quật chết rồi nướng ăn thịt.
Vua về hỏi, Cám và các cung tần:
–

Vàng anh đâu?

–

Dạ thưa, mèo vồ tha đi mất rồi ạ!

Vua lặng người như hôm nghe tin Tấm ngã ở
cây cau.

13

Nhưng vàng anh không chết. Lông cánh của vàng anh bị Cám vứt
ở vườn liền mọc lên hai cây xoan đào. Chẳng bao lâu đã tốt tươi,
có bóng bỏa xuống mát rượi.
Vua hay ra vườn hóng mát, thấy hai câu xoan xanh tốt, vua sai
quân hầu đem võng ra mắc nằm chơi. Nhiều đêm nóng nực vua
ngủ luôn ở võng.
Cám thấy lạ lại về nói với mẹ, mẹ bảo:
–

Vẫn con ma nó đấy! Đẵn cả hai cây đi cho mất giống!

Một ngày nắng vua đi vắng. Cám ở nhà sai thợ mộc chặt hai cây
xoan đào đóng thành khung cửi để dệt vải.
14

Một hôm, có bà lão bán nước
ngày ngày dọn hàng ra chợ đi
qua thấy quả thị đẹp, bà lẩm
nhẩm nói:
“Thị ơi thị, thị rụng bị bà.
Bà chỉ ngửi chứ bà không ăn.”
Thế là quả thị rơi ngay vào bị
của bà lão. Tối đến, bà để quả
thị ở đầu giường, mùi thị thơm
ngát tỏa khắp gian nhà như ru
bà ngủ ngon hơn. Từ khi có
quả thị ở trong nhà, bà lão lấy
làm lạ. Cứ sáng sớm bà gánh
hàng ra chợ, chiều về đã thấy
cơm nước tươm tất và nhà cửa
gọn gàng sạch sẽ. Bà nghĩ hay
là…

Cám ngồi dệt vải, con thoi thoăn thoắt qua lại mắc cửi. Tiếng con
thoi đu đưa lảnh lót như tiếng người nói:
“Cót ca cót két
Lấy tranh chồng chị
Chị khoét mắt ra.”
Rồi Cám lại mách mẹ và nghe lời mẹ đốt khung cửi. Lấy than tro
đổ ở lề đường cách xa hoàng cung. Đống tro đó lại mọc lên cây thị
có quả trồng vừa đẹp lại tỏa hương thơm mát.

15

16

Một hôm như thường lệ, bà gánh hàng ra chợ sớm. Đi được một
quãng bà lão quay về nhà. Bà đứng sau cánh cửa nhìn vào, vừa
hay cô gái trong quả thị bước ra. Bà lão liền chạy xô vào ôm chầm
lấy cô gái đó. Cô gái tự xưng tên là Tấm. Từ đó hai bà cháu sống
với nhau. Hàng nước của bà mỗi ngày một đông khách bởi nước
chè tươi ngon và những miếng trầu têm cánh phượng vừa cay vừa
ngọt, ai cũng thích ăn.

17

Một ngày kia vua đi săn về qua hàng nước ghé vào nghỉ chân. Vua
nhìn thấy những miếng trầu cánh phượng giống miếng trầu ngày
trước Tấm đã têm. Vua cầm một miếng ăn thử thì thấy đủ những
vị của khẩu trầu mà Tấm vẫn thường têm cho vua ăn. Vua hỏi bà
chủ hàng nước:
–

Trầu này ai têm mà khéo vậy?

–

Con gái của già têm.

–

Già về gọi con gái ra đây.
18

Còn Cám ở biệt trong cái lầu cuối dinh, không dám ló mặt ra. Mãi
đến một hôm Cám giả ngơ ngác lên gặp Tấm:
Khi Tấm bước vào quán, vua bàng hoàng sửng sốt: đúng là Tấm
vợ ta đây rồi.

–

Chị Tấm ơi! Chị làm thế nào mà chị đẹp thế?

–

Chị đã được lột xác mấy lần rồi!

Lập tức vua sai quan quân, cung tần đem kiệu từ kinh đô đến rước
Tấm về. Ơn nghĩa bà lão hàng nước, vua cho đưa cả bà về cung để
phụng dưỡng. Được ngày lành, vua làm lễ cưới Tấm.

Cám nghe Tấm nói hiểu theo ý của mình liền thuê người đào một
cái hố sâu ngập đầu, rồi lại bảo họ nấu nước to sôi sùng sục lên.
Cám đứng vào hố và sai người đổ nước từ đầu xuống chân hòng
được lột xác để đẹp như Tấm.

19

20

Cám chết, đàn quạ bay đến nhà mẹ Cám lượn mấy vòng như mách
bảo:
“Ngon ngỏn ngòn ngon
Mẹ đã hại con
Mà còn không biết”
Mẹ Cám tức liền ném đuổi những con quạ gở lời rồi tìm đến hồ
nước. Nhìn thấy cảnh Cám chết, bà cũng ngã lăn ra chết theo.

21

Trường Thánh Tôma Thiện
Giáo Xứ Thánh Giuse
1902 S. Beltline Road
Grand Prairie, Texas 75051